Kvartirani ko‘rayotganda yorug‘ oshxona yodda qoladi, depozit haqidagi savol esa unutilishi mumkin. Keyin internet alohida to‘lanishi yoki kir yuvish mashinasi ishlamasligi ma’lum bo‘ladi. To‘lovdan oldingi bir nechta tekshiruv uyga qancha xarajat ketishini tushunishga yordam beradi.
Uyni kim ijaraga berayotganini aniqlang
Uy egasidan shaxsini tasdiqlovchi hujjat va kvartiraga egalik hujjatlarini ko‘rsatishni so‘rang. Ism, manzil va mulkdor ma’lumotlarini solishtiring. Chatda yuborilgan pasport rasmi aynan shu uyni ijaraga berish huquqini tasdiqlamaydi.
Qarindosh, agent yoki boshqa vakil bilan uchrashsangiz, shartnoma imzolash, pul olish va kalit topshirishga vakolati borligini tekshiring. Bir nechta mulkdor bo‘lsa, ularning roziligi qanday rasmiylashtirilganini aniqlang.
«Hozir pul o‘tkazing, bo‘lmasa boshqaga beramiz» degan shoshiltirish tekshiruvni tashlab ketishga sabab emas. Uyni ko‘rmasdan va hujjatlarni tekshirmasdan uni «band qilish» uchun pul bermang. Avansga kelishsangiz, nima uchun berilayotgani va qachon qaytarilishini yozib qo‘ying.
Kran va derazalarni ochib ko‘ring
Suv bosimi va oqib ketishini tekshiring, rakovina tagiga qarang. Deraza va qulflarni ochib-yoping, ijara tarkibiga kiradigan texnikani yoqib ko‘ring. Isitish, issiq suv, internet va konditsionerga kim xizmat ko‘rsatishini so‘rang.
Namlik izi, zax hidi yoki mebel shikastlarini qayd eting. Uy egasi tuzatishni va’da qilsa, aynan nima va qaysi sanagacha qilinishini yozing. Ko‘chib kirishdan oldin mavjud nuqsonlarni suratga olib, egasi bilan tasdiqlab oling.
Hovli yoritilishi, yo‘lak, lift va bekatgacha yo‘lni ham ko‘ring. Imkon bo‘lsa, kechqurun yana keling: kunduzgi ko‘rik qo‘shni joydagi musiqa yoki kechki mashina tirbandligini ko‘rsatmasligi mumkin.
Barcha to‘lovlarni hisoblang
Oylik ijara, kommunal xizmatlar, internet va uyni saqlash to‘lovlarini alohida yozing. Vositachi bo‘lsa, komissiya qancha, qachon va qaysi xizmat uchun to‘lanishini oldindan biling.
Depozit summasi, qaytarish muddati va ushlab qolish sabablarini kelishing. Oddiy eskirish qanday hisoblanadi? Depozitni oxirgi oy uchun ishlatish mumkinmi? Javoblar shartnomada bo‘lsin.
Shartnomani rasmiylashtiring
Jismoniy shaxslar o‘rtasidagi uy-joy ijarasi shartnomasi yozma shaklda tuziladi. Odatdagi bunday shartnomani majburiy notarial tasdiqlash talab qilinmaydi, lekin soliq organida hisobga qo‘yish shart. Ijaraga beruvchi buni uch kun ichida bajarishi kerak. Tartib «Madad» huquqiy portalida tushuntirilgan.
My.gov.uz orqali shartnomani hisobga qo‘yish va ijarachi tomonidan tasdiqlash xizmatlari mavjud. Tasdiqlashdan oldin ma’lumotlarni tekshiring, keyin hujjatni saqlang. Hisobga qo‘yishning o‘zi bepul.
Ijara shartnomasini hisobga qo‘yish bilan yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tish boshqa-boshqa jarayonlar. Vaqtincha ro‘yxat kerak bo‘lsa, ayniqsa chet el fuqarosi bo‘lsangiz, uning talablarini alohida aniqlang.
Kalit olayotganda
Birga hisoblagich ko‘rsatkichlarini yozing. Mebel, texnika, mavjud nuqsonlar va kalitlar sonini topshirish dalolatnomasiga kiriting. Suratlarni ilova qiling yoki uy holatini ikkala tomon tasdiqlaydigan yozishmada saqlang.
Har bir to‘lovning tasdig‘i qolsin: pulni kim oldi, nima uchun va qaysi davrga. Naqd to‘lasangiz, tilxat masalasini oldindan kelishing. Pul boshqa odamga berilsa, uning vakolati aniq bo‘lsin.
Chiqib ketishda shu ro‘yxat uy holatini solishtirish, hisob-kitobni tugatish va depozitni qaytarishni muhokama qilish uchun kerak bo‘ladi.
Pul va kalit topshirishdan oldin
Tayyorlarini belgilang — ro‘yxat shu qurilmada saqlanadi
5 tadan 0 tasi tayyor
Ko‘rishga borishdan oldin ro‘yxatni saqlang va birga uy qidirayotgan odamingizga yuboring